Бугунги кунда Ўзбекистонда қайта тикланувчи энергия манбаларини ривожлантириш давлат сиёсатининг устувор йўналишларидан бирига айланган. Хусусан, қуёш энергиясидан самарали фойдаланиш мақсадида кенг кўламли дастурлар ва имтиёзлар жорий этилмоқда.

“Қуёшли хонадон” дастури – аҳоли учун янги имконият.

Аҳолини қуёш панелларини ўрнатишга рағбатлантириш мақсадида “Қуёшли хонадон” дастури ишга туширилди. Ушбу дастур доирасида:

·  Хонадонларда кичик қувватли (50 кВтгача) қуёш панелларини ўрнатиш қўллаб-қувватланади;

·  Ишлаб чиқарилган ортиқча электр энергияси учун ҳар бир кВт/соатга 1 000 сўм субсидия берилади;

·  Бу эса аҳолига қўшимча даромад олиш имконини яратади.

“Яшил энергия” компанияси ташкил этилди.

Қайта тикланувчи энергия қурилмаларини ўрнатиш ва улардан фойдаланишни тизимли йўлга қўйиш мақсадида “Яшил энергия” компанияси ташкил этилди. Ушбу компания:

·  Ижтимоий соҳа ва давлат обйектларида энергия қурилмаларини жорий этади;

·  Қурилмаларни эксплуататсия қилишни ташкил қилади;

·  Энергия самарадорлигини оширишга хизмат қилади.

Солиқ имтиёзлари ва енгилликлар.

Қуёш панелларини ўрнатган фуқаролар ва тадбиркорлар учун муҳим имтиёзлар белгиланган:

·  3 йилгача мол-мулк ва ер солиғидан озод этилади;

·  Агар энергия сақлаш тизими мавжуд бўлса – 10 йилгача имтиёз берилади;

·  Ортиқча электр энергиясини сотишдан олинган фойда солиғидан озод қилинади.

Техник ва ташкилий қулайликлар.

·  Электр тармоқларига уланиш жараёни соддалаштирилган;

·  Қўшимча техник рухсатномалар талаб этилмайди (белгиланган қувват доирасида);

·  Электр энергиясини тўғридан-тўғри шартнома асосида сотиш имконияти яратилган.

Янги талаблар ва мажбуриятлар

Энергия самарадорлигини ошириш мақсадида янги талаблар ҳам жорий этилган:

·  Янги кўп қаватли уйларнинг том қисмининг камида 50%ига қуёш панеллари ўрнатилади;

·  Ёқилғи қуйиш шохобчалари энергиянинг камида 50%ини қуёш орқали қоплаши керак;

·  Айрим ишлаб чиқариш тармоқларида газга уланиш чекланади.

Хулоса

Кўриниб турибдики, қуёш панелларини ўрнатиш нафақат экологик жиҳатдан фойдали, балки иқтисодий манфаатли ҳамдир. Давлат томонидан яратилаётган имкониятлар – субсидиялар, солиқ имтиёзлари ва қулай шартлар – аҳолининг бу йўналишга бўлган қизиқишини янада оширмоқда.

Қуёш энергиясидан фойдаланиш орқали ҳар бир хонадон нафақат ўз эҳтиёжини қоплайди, балки мамлакат энергетика барқарорлигига ҳам ҳисса қўшади.

Маъмурий-хўжалик ва меҳнатни муҳофаза қилиш бўлими

бош мутахассиси Исматов Самариддин